|
Eigen Jagt
Prins Frederik der Nederlanden
De
naam van
Prins Frederik der Nederlanden
duikt regelmatig op in de historie van De Horsten. Deze prins
(1797-1881) was de jongere broer van Koning Willem II en bekleedde
tijdens het koningschap van zijn broer de positie van veldmaarschalk.
Hij kocht ook het landgoed De Paauw (lees hieronder meer over Huis De Paauw) van de erfgenamen van Pieter Twent,
tegelijk met Raaphorst, en liet het verbouwen tot een statige paleis dat
het heden ten dage als raadshuis van de gemeente Wassenaar in gebruik
is.
Aanvankelijk
woonde hij er alleen 's zomers maar later permanent met zijn vrouw
Louise, Prinses van Pruisen, zijn dochters en zoontje. Van de Duitse
tuinarchitect C.E.A Von Petzold (1815-1891) is het ontwerp gekomen, dat
de drie landgoederen tot één geheel maakte. (o.a. visueel verband tussen
De Paauw en Raaphorst).
Huis De Paauw in Wassenaar werd rond 1770 aangelegd in opdracht van Adriaan Pieter Twent, die onder Lodewijk Napoleon onder meer minister van Waterstaat was. Na zijn dood werd het in 1838, samen met het landgoed Raaphorst, en wat later met Ter Horst en Backershagen, aangekocht door Prins Frederik der Nederlanden (1797-1881). Frederik was de broer van koning Willem II. Hun vader werd, na het verdrijven van de Fransen, in 1815 tot koning Willem I van het Koninkrijk der Nederlanden gekroond. Frederik had zijn jeugd doorgebracht aan in Pruisen, aan het hof van zijn grootvader. Hij had grote plannen met het huis en de tuinen van De Paauw, en trok daar Duitse experts voor aan.
De Duitse tuinarchitect C.E.A. Petzold (1815-1891) maakte omstreeks 1850 een plan om van de aangekochte terreinen een eenheid te maken. De architect H.H.A. Wentzel ontwierp de Princessetuin, met onder andere een paviljoen en een stibadium (een overdekte zitbank). Op deze ansichtkaart is het beukenlaantje te zien dat naar de Princessetuin leidt. Aan weerszijden van de laan staan vazen en klassieke beelden, exacte kopieën van de beelden op de beroemde Schlossbrücke in Berlijn, die rond 1820 werd ontworpen door Karl Friedrich Schinkel. Zie ook Wentzels ontwerp voor een schoorsteenmantel (1851)
Ontwerptekening voor een schoorsteenmantel voor het Huis De Paauw in Wassenaar. Nadat prins Frederik der Nederlanden (1797-1881), de broer van koning Willem II, in 1838 het Huis De Paauw van de erven van Adriaan Pieter Twent had gekocht, liet hij het diverse malen verbouwen en verfraaien.
Zijn Pruisische jeugd en zijn Pruisische vrouw waren er wellicht de oorzaak van dat Frederik koos voor een Duitse architect, Wentzel, en een Duitse tuinarchitect, Petzold. Dit ontwerp voor een schoorsteenmantel (Camin) van Wentzel is waarschijnlijk nooit uitgevoerd. Huis De Paauw is sinds 1925 in gebruik als raadhuis van de gemeente Wassenaar.
JACHTHUIS
Prins
Frederik was een verwoed jager en liet zijn jachtgebied 'afpalen'. De
palen zijn nog volop te vinden in Wassenaar, maar natuurlijk ook in
Voorschoten, zie hiervoor het overzicht hieronder. De hoekpaal bij de
ingang van het bos bij de Papeweg is zelfs een
beschermd Rijksmonument.
Gemeente Wassenaar noemt op haar internetsite in
een overzicht
een andere paal als Rijksmonument
.
Bijna alle palen zijn voorzien van de tekst: "Eigen jagt van Z.K.H.
Prins Frederik".
Prins Frederik liet in 1863 het jachthuis nabij de Papeweg /
Rijksstraatweg bouwen, welke nu in gebruik is als theehuis.
Jachttrofeeën sieren nog steeds de muren. Ook diverse jachtgilden, o.a.
het Hubertus-jachtgilde, vonden hier destijds een onderkomen. Vanuit de
overkapping kon men schieten op (bewegende) doelen op een "schietberg".
Deze schietberg is nu door de begroeiing vrijwel onzichtbaar geworden.
Hieronder een
overzicht van de nog aanwezige eigen jagt palen in de wijde omgeving van
de Paauw.
Grenspalen: Eigen Jagt van Z.K.H. Prins Frederik.
| Locatie naam |
Coördinatiepunt |
|
1. |
Paauwlaan
|
52.133615, 4.396375 |
|
2. |
Backershagen - Rijksstraatweg
|
52.130545, 4.395415 |
| 3. |
Rust en
Vreugdlaan
|
52.127040, 4.385825 |
| 4. |
Schouwweg |
52.137405, 4.388302 |
| 5. |
Schouwweg - Stoeplaan |
52.120335, 4.364525 |
| 6. |
Papeweg
(Horsten)
|
52.136042, 4.412521 |
| 7. |
Buurtweg |
52.120832, 4.360008 |
| 8. |
De Hartenkamp -
Backershagenlaan |
52.130731, 4.387642 |
| 9. |
Rijksstraatweg - Marineweg
|
52.149366, 4.430505 |
| 10. |
Rijksstraatweg - Rust enVreugdlaan |
52.124676, 4.388404 |
| 11. |
Van Ommerenlaan - Rijksstraatweg |
52.119713, 4.380287 |
| 12. |
Van Ommerenlaan - Rijksstraatweg |
52.119748, 4.380360 |
| 13. |
Prinsenweg 107 achterzijde |
52.136745, 4.394518 |
| 14. |
Horstlaan - Horst en Voordelaan |
52.114201, 4.413258 |
| 15. |
Jagerslaan (zuidzijde) |
52.8'11.86, 4.22'54.76 |
| |
|
|
| |
|
|
| 20. |
Horstenlaan - Veurseweg |
52.111212, 4.429336 |
| 21. |
Laantje van Van Wissen - Veurseweg |
52.113625, 4.432332 |
| |
|
|
| |
Verdwenen palen |
|
| |
Gravenstraat - Lange Kerkdam - Langstraat |
|
| |
Papeweg bij Tolhuis |
|
| |
Zanderijpad - Schouwweg |
|
| |
|
|
| |
|
|
Paauwlaan.
Backershagen
- Rijksstraatweg.
Rust en Vreugdlaan.
Schouwweg.
Schouwweg bij de Stoeplaan.
Een bijzondere
paal, er staat geheel geen tekst op. Uiterlijk ziet hij eruit als een
eigen jagtpaal.
Papeweg (Horsten)
Bij de ingang van
Landgoed de Horsten aan de Papeweg staat voor het woonhuis een Paal. De
tekst eigen jagt staat er nog wat vaag op. Op deze paal staat Hoek niet
aangegeven.
Buurtweg.
Bijzondere paal,
net zoals de paal aan het einde van de Schouwweg staat er geen tekst op
en heeft het uiterlijk van de eigen jagt paal.
De Hartenkamp, aan de zijde van de
Backershagenlaan.
Rijksstraatweg nabij
Marineweg.
Deze eigen jagt
paal is "tijdelijk" verplaatst. Op de officiële plaats zal hij niet
terug komen omdat daar nu de weg ligt, zo'n vijf tot zeven meter
zuidelijker van de plaats waar hij nu op de foto staat.
Bij het plaatsen
van de paal in augustus 2006 is hij gebroken.
Daarom is hij enige tijd weg geweest en in oktober 2006 (hersteld) terug
geplaatst.
De breuk is
helaas nog erg goed te zien.
Deze paal is in de jaren verplaatst. Hij stond, toen hier nog de het Marine complex met bunker stond, enkele tientallen meters naar het zuid-westen langs de Rijksstraatweg.
Rijksstraatweg nabij
Rust en Vreugdlaan.
Deze eigen jagt
paal staat net buiten de hekken aan de noordzijde van Landgoed de
Horsten. Enkele meters vanaf de Rijksstraatweg bij de T-kruising met de
Rust en Vreugdlaan.
Van Ommerenlaan - Rijksstraatweg.
Hier staan twee palen vlak bij elkaar. Aan weerszijde van de van Ommerenlaan.
Zichtbaar vanaf de Rijksstraatweg achter het grote (gemetselde) hekwerk.
Noordzijde
Foto's volgen.
Van Ommerenlaan - Rijksstraatweg.
Zuidzijde
Foto's volgen.
Prinsenweg 107 achterzijde.
Een paal in het bos achter huize de Paauw, langs de Prinsenwatering.
Gezien vanaf de Prinsenweg staat deze paal achter de woning 107, aan de overzijde van de watering.
 
 
Jagerslaan (zuidzijde)
Een paal in het bos vlak langs het ruiterpad, daar waar vroeger de Jagerslaan(zuid) dood liep op het water bij het Hertenkamp. De paal staat ten westen van de Jagerslaan.
 
 
Horstlaan - Horst en Voordelaan.
Paal bij de (achter) ingang van landgoed de Horsten.
Foto's volgen.
Horstenlaan - Veurseweg.
Een "Voorschotense" paal. Doordat het jachtgebied zich over de gemeente grens van Wassenaar uitstrekte staat deze paal in de buurgemeente Voorschoten. Dit geldt ook voor de paal die staan op de hoek Laantje van Van Wissen - Veurseweg.
Foto's volgen.
Laantje van Van Wissen - Veurseweg.
Zoals de paal hierboven in Voorschoten. Staat bijna geheel in de begroeide erf afscheiding van de woning aan de Veurseweg.
Foto's volgen.
Verdwenen palen.
Langs de Molensloot, thans Gravenstraat - Lange Kerkdam - Langstraat.
Deze paal is verdwenen, al sinds de het dempen van de Molensloot en de aanleg van de wegen is deze paal weg.
Aan de Papeweg ter hoogte van nummer 41, bij het Tolhuis stond een paal in de zuidwestelijke berm.
Het is mij niet bekend of dit dezelfde paal is die momenteel bij de entree van de Horsten staat enkel honderden meters richting de Rijksstraatweg.
Net voor de brug over de Zanderijvaart, thans het hoekje Zanderijpad - Schouwweg.
Eigen Jagt
Baron van Wassenaer van Catwyck
Een bijzondere
Grenspaal bij de Kokshornlaan.
Opschrift: Baron
van Wassenaer van Catwyck eigen jagt.
Gemeente
Wassenaar - Clingendael.
Deze grenspaal staat in de
Bosjes van Zanen.
De 'W' staat voor Wassenaar omdat dit gebied vroeger hiertoe behoorde.
Aan de andere kant staat de 'C' van Clingendael (nu gemeente Wassenaar).
Landscheiding
Delfsland - Rijnland
Om de landscheiding aan te geven tussen de landsgrens van Delfland en Rijnland staat deze grenspaal aan de Zijdeweg.
Hij staat nu op de Zijdeweg nabij de Rijksstraatweg. Het rode viaduct is
de vernieuwde landscheidingsweg waar vroeger de hofpleinlijn overheen
ging.
Hoogheemraadschap Rijnland en Delfland hebben op de grens van de beide
'landen' ooit een cordon van palen geplaatst. Volgens de verhalen zouden
er nu nog ongeveer tien moeten zijn, als opschrift heeft deze paal het
nummer III.
Hieronder zullen
mogelijk meer palen volgen.
Ook een paal gezien die hierboven niet bij staat ??
Laat
het ons weten door
hier
te klikken.
|
